sobota, 14 listopada 2026

SULĘCIN

 Miasto na Pojezierzu Łagowskim, nad Postomią (l. dopływ Warty). Dawna słowiańska osada targowa; prawa miejskie przed 1244. Do XIX w. duży ośrodek sukienniczy i piwowarski. W czasie wojen szwedzkich przechodziły tędy wojska Stefana Czarnieckiego. Przebieg tej wyprawy opisał Jan Chryzostom Pasek. Plan miasta nosi charakter wrzecionowatego, typowego dla większości miast Ziemi Lubuskiej. 

SULĘCIN

Plac Stefana Czarnieckiego, w głębi gotycki kościół z XIV w. [1987]


Przy wjeździe do miasta, z prawej park miejski o starym drzewostanie, otoczony murem z głazów narzutowych, łączący się z plantami w miejscu średniowiecznych obwarowań. Najcenniejszym zabytkiem jest kościół farny wczesnogotycki z pozostałościami romańskimi, pochodzącymi z XIII w. Przy ul. Kościuszki szereg domów zabytkowych z pocz. XIX w. W północnej części miasta długi fragment średniowiecznych murów obronnych z głazów narzutowych.

sobota, 17 października 2026

DUSZNIKI-ZDRÓJ

 Miasto pięknie położone nad Bystrzycą Dusznicką, powstałe w pocz. XIV w. Miejscowe źródła mineralne były znane już od 1375 r.,a w XIX w. Duszniki stały się znanym i modnym uzdrowiskiem. W 1826 przebywał tu Fryderyk Chopin, który koncertował W Teatrze Zdrojowym. Dla upamiętnienia tego wydarzenia co roku w poł. sierpnia odbywają się Festiwale Chopinowskie. W kaplicy wzniesionej na wzgórzu nad uzdrowiskiem mieści się muzeum pamiątek związanych z Chopinem i festiwalami. Uzdrowisko położone w malowniczej dolinie, w pięknym Parku Zdrojowym składa się z dużego zespołu sanatoriów i domów wczasowych.

DUSZNIKI-ZDRÓJ

[1985]


Miejscowość jest złożona z dwóch odrębnych części: dzielnicy uzdrowiskowej i starego miasta, które zachowało średniowieczny układ urbanistyczny i sporo interesujących zabytków. Najcenniejszy jest barokowy drewniano-murowany młyn papierniczy z 1605 r. Gotycki kościół z XIV w, wewnątrz ciekawa ambona barokowa z XVIII w. W Rynku i przyległych ulicach zachowało się kilka zabytkowych renesansowych i barokowych kamienic. W Parku Zdrojowym neoklasycystyczny Teatr im. Fryderyka Chopina oraz dwa jego pomniki. Ozdobą parku obok licznych starych drzew jest duża podświetlana kolorowa fontanna.

niedziela, 20 września 2026

WĘGRÓW

 Zwierciadło Twardowskiego. "Pierwszy legendarny zdobywca Księżyca", pozostawił po sobie pamiątkę w barokowym kościele św. Piotra i Pawła w Węgrowie. Jest to słynne zwierciadło, sporządzone ze stopu antymonu, bizmutu i miedzi, umieszczone w ramie (XVIII w.) z łacińskim napisem: "W tym zwierciadle Twardowski pokazywał czarnoksięskie sztuczki, ale godził je z czcią boską". Za jego pomocą pan Twardowski wywołał dla króla Zygmunta Augusta ducha jego ukochanej zmarłej żony, Barbary Radziwiłłówny. Obraz widoczny jest w lustrze tylko z odległości 6 m.

Węgrów

Pomnik poświęcony ofiarom hitleryzmu. Późnogotycki kościół farny z XVI w. przebudowany w XVIII w. Zespół Szkół Zawodowych. Osiedle mieszkaniowe. [1977]


Węgrów ma wiele interesujących zabytków, wśród których wyróżnia się barokowy "Dom Gdański" z XVIII w., oraz tzw. "Dom Lipki" z XVII w., a także kaplica drewniana na cmentarzu ewangelickim 1679 r. W rynku kosciół późnogotycki, gruntownie przebudowany w stylu barokowym. Miasto rozwinęło się z osady targowej, założonej przy traktach na Litwę i na Ruś. W 1441 książe mazowiecki Bolesław IV nadał prawa miejskie. W połowie XVI w. był bardzo znanym w Polsce ośrodkiem reformacji (zbór kalwiński i ariański, drukarnia, szkoła oraz szpital).
 Obecnie regionalny osrodek chałupnictwa wykonujący firanki, kilimy, dywany i swetry.

niedziela, 23 sierpnia 2026

KARGOWA

 Miasto zachodniego pogranicza Wielkopolski na prawym brzegu Obrzycy (prawy dopływ Odry), przy drodze Poznań - Zielona Góra. W roku 1661 król Jan Kazimierz nadał Kargowej pełne prawa miejskie. W XVII-XIX w. znane miejsce targów bydła oraz ośrodek sukiennictwa. Zachowane rozplanowanie lokacyjne, założone na rzucie trójkąta. Zabudowa rynku i przyległych ulic pochodzi z I poł. XIX w. Liczne domy, przeważnie o konstrukcji szkieletowej.

Kargowa

Zabytki: Po środku Rynku ratusz z 1856 r., piętrowy, na planie kwadratu z wewnętrznym dziedzińcem. Kościół parafialny o architekturze nawiązującej do gotyku. Po północno-wschodniej stronie centrum zespół pałacowy z barokowym pałacem z 1 poł. XVIII w. Na wschód od pałacu, barokowe założenie parkowe z lat 1731-1733. W parku występuje około 30 odmian drzew, w tym rozłożysty buk w wieku ok. 250 lat. W okolicy lasy, jeziora z terenami rekreacyjnymi i doskonałymi warunkami do świątecznego wypoczynku. Nad j. Liny ośrodek wypoczynkowy, plaża, przystań wodna.

niedziela, 2 sierpnia 2026

SKARŻYSKO-KAMIENNA

Miasto powiatowe w szerokiej dolinie rzeki Kamiennej, przy ujściu Kamionki. Największy na Kieleccyźnie węzeł komunikacyjny. Prawa miejskie 1922. Miasto znalazło się wówczas w obrębie Centralnego Okręgu Przemysłowego. Skarżysko-Kamienna jest jedną z baz wypadowych w Góry Świętokrzyskie. W Rejowie grobla i staw oraz komora turbiny, pozostałości d. huty. Obecnie ośrodek sportów wodnych i wypoczynku. Nad zbiornikiem pomnik powstańców 1863. Społeczne Muzeum Miejskie im. Partyzantów Ziemi Kieleckiej.

SKARŻYSKO-KAMIENNA

Ulica Cypriana Norwida. Park. Widok od strony ulicy Ekonomii. Bloki mieszkalne przy alei Tysiąclecia. [1972]

W okolicy Grzybowa Góra, gdzie odkryto najstarsze w Europie kopalnie hematytu, używane do wyrobu barwników. We wsi Skarżysko Kościelne ostatnie dni życia spędził wybitny polski poeta Leopold Staff (1878-1957).

sobota, 4 lipca 2026

BISKUPIEC

 Miasto powiatowe położone na Pojezierzu Mrągowskim, nad rzeką Drymer i jez. Kraksy. Pierwsze wzmianki 1389 o istnieniu tu zamku jako strażnicy przeciwko Litwinom. Prawa miejskie 1395; własność biskupów warmińskich. Przy pl. Kościelnym kościół parafialny 1580. Przy ul. Warszawskiej kościół ewangelicki, bazylikowy 1846. Zachowały się domy z XIX w. Z Biskupca pochodził Ignacy Pietraszewski, wybitny orientalista polski XIX w. Nad jez. Kraksy ośrodek turystyczno-wypoczynkowy. W odległości 8 km na północ od Biskupca rezerwat bukowy nad J. Stryjewskim.

BISKUPIEC


niedziela, 7 czerwca 2026

WOJEWÓDZTWO MIEJSKIE KRAKOWSKIE

 Powierzchnia 3254 km² , 10 miast, 47 gmin.  Rejon przemysłowo-rolniczy, specjalność hutnictwo. Największy w Polsce producent stali - Huta im. Lenina. Kraków - miasto reprezentujące unikalne walory historyczno-kulturalne, również centrum nauki.

Stare Miasto zachowało średniowieczny plan, którego centrum jest Rynek Główny, jeden z największych w Europie. Od wieków miejsce uroczystości o charakterze ogólnonarodowym. Na środku Sukiennice - gotyckie kramy. Mieści się w nich Galeria Sztuki Polskiej (malarstwo i rzeźba). We wsch. części Rynku pomnik Adama Mickiewicza. Wawel - wzgórze wapienne nad Wisłą z zespołem budowli zamku królewskiego i katedry metropolitarnej. Pomnik historii i kultury Polski. Nowa Huta, dzielnica administracyjna we wsch. cz. Krakowa. Znajduje się tu wielki kombinat metalurgiczny. Dzielnica posiada wszelkie urządzenia socjalne, usługowe i kulturalne, m. in. teatr. W 1973 odsłonięto pomnik Lenina, autorem jego jest M. Konieczny, twórca pomnika Bohaterów Warszawy.

WOJEWODZTWO MIEJSKIE KRAKOWSKIE

Na zdjęciach: Kraków - Rynek Główny, Zamek Krolewski na Wawelu. Nowa Huta - Pomnik W.I. Lenina. Tyniec - opactwo benedyktynów /XI w./. Wieliczka - zabytkowa kopalnia soli. Zespół Pieśni i Tańca "Krakowiacy". /Krajowa Agencja Wydawnicza 1979/

Tyniec, dawna wieś, od 1973 dzielnica w zach. części Krakowa. Na stromej skale wapiennej wznosi się ok. 40 m ponad Wisłą zespół opactwa Benedyktynów. Kościół gotycki z 1 poł. XV w. zbudowany na miejscu romańskiego. Klasztor romański przeb. XV w. Obwarowania z pocz. XVII w. U stóp opactwa ogród ze śladami założenia geometrycznego opadający tarasami, otoczony murem kamiennym z rokokową bramką.
Wieliczka Historyczna stolica polskiej soli. Miasto słynne z kopalni soli czynnej od XIII w. i unikalnego Muzeum Żup Krakowskich mieszczącego się w zabytkowych komorach eksploatacyjnych kopalni. Mieści się tu także sanatorium przeciwalergiczne. Uzdrowisko, miejscowość odwiedzana przez liczne rzesze turystów.


sobota, 9 maja 2026

CHODZIEŻ

 Miasto między jeziorami: Chodzieskim (Miejskim), Strzeleckim i Karczewnikiem, w malowniczej okolicy wśród lesistych wzgórz moreny czołowej. Ośrodek turystyczno-wypoczynkowy. Wieś wzmiankowana 1404. Na terenie wsi, obok zamku założono miasto 1434. Przy ul. Kościuszki i Wojska Polskiego domy drewniane konstrukcji szkieletowej i murowane barokowe, koniec XVIII i początek XIX w. Lamusy tkackie, drewniane z końca XVIII w. Ładny ciąg domów szczytowych tkaczy w Al. Kościuszki XVIII/XIX w. 

CHODZIEŻ


Kościół gotycki z 1482, wyposażenie wnętrza późnobarokowe; dzwonnica późnoklasycystyczna z XIX w.; pozostałości póżnogotyckich murów zamku  z XV/XVI w. W Domu Kultury Izba Muzealna. Wokół miasta malownicze tereny, tzw. "Szwajcaria Chodzieska".

niedziela, 12 kwietnia 2026

KUTNO

Miasto nad Ochnią (l. dopływ Bzury). Miasto założone w XV w., prawa miejskie przed 1432. Wielki rozwój dopiero w wieku XIX, po wybudowaniu linii kolejowej. Jeden z największych w Polsce węzłów kolejowych. Ośrodek wypoczynkowy z basenem kąpielowym i przystanią kajakową.

Zabytki: zespół pałacowy barokowo-klasycystyczny (pałac i dwa pawilony) z końca XVIII w. w parku krajobrazowym im. Wiosny Ludów; klasycystyczna kaplica z 1 poł. XIX w.; domy z XVIII i XIX w.; biblioteka miejska z ok. poł. XIX w.; d. stacja pocztowa z XVIII i XIX w.; d. koszary (koniec XVIII i XIX w.); neogotycki kościół Św. Wawrzyńca z 1883; w Rynku ratusz z 1 poł. XIX w. 


KUTNO


W czasie II wojny światowej w rejonie Kutno-Łowicz -Sochaczew toczyła się 9-20 IX 1939 największa bitwa w kampanii wrześniowej, tzw. bitwa nad Bzurą. W neorenesansowym mauzoleum rodziny Rządkowskich i Mniewskich Muzeum Bitwy nad Bzurą.



Bitwa nad Bzurą; gen. Tadeusz Kutrzeba -  45 rocznica Wojny Obronnej - Znaczek wydany w 1984


Pocztówkę otrzymałem od Przemka z bloga Gwidonem przez Polskę...

niedziela, 15 marca 2026

OSTRÓW MAZOWIECKA

 Miejsce okazywania czyli okazanie gotowości wojennej szlachty i jej rynsztunku, znajdowało się w OSTROWI MAZOWIECKIEJ. Tu popisywała się umiejętnościami wojennymi szlachta ziemi nurskiej. Położona na Międzyrzeczu Łomżyńskim, na wschodnim krańcu Puszczy Białej OSTRÓW MAZOWIECKA, otrzymała prawa miejskie od księcia Bolesława IV w 1434 r. Dwór myśliwski książat mazowieckich i osada targowa. W XVI w. było to już znaczne miasto, które podupadło po "potopie" szwedzkim. Miasto powiatowe o charakterze rolniczym. 

Ostrów Mazowiecka

Ratusz. Osiedle mieszkaniowe. Ulica Generała Karola Świerczewskiego. [1972]


Ratusz 1927, nawiązujący stylem do pałaców barokowych. Neogotycki kościół parafialny z 1885-93; drewniana kaplica cmentarna św. Zofii z ok. 1830. W parku znajduje sie pomnik partyzanta II wojny światowej, a przy szosie warszawskiej krzyże poświęcone powstańcom 1863 r.