niedziela, 31 lipca 2022

KRZESZÓW

 Wieś w Sudetach Środkowych, nad Zadrną (pr. dopływ Bobru). Krzeszów to dawna wieś klasztorna, której historia jest ściśle związana ze znajdującym się tu opactwem Cystersów, zał. 1292. Zespół opactwa pocysterskiego - jeden z najwybitniejszych zabytków architektury barokowej na Śląsku. Wzniesiony w XVIII w. składa się z kościoła klasztornego (1728-35) z transeptem i dwuwieżową fasadą, o niezwykle bogatym wystroju wnętrza; za prezbiterium kaplica-mauzoleum Piastów świdnickich (1735-47); zespół budynków klasztornych i gospodarczych, obecnie częściowo wykorzystywane na cele turystyczne; w pobliżu barokowy kościół Św. Józefa (1690-96), wewnątrz polichromia.

Krzeszów

Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej na tle Śnieżki


Pocztówka od Tomasza z UK:)

sobota, 23 lipca 2022

KUROZWĘKI

 Wieś na Pogórzu Szydłowskim, nad Czarną (l. dopływ Wisły), od wsch. duży kompleks leśny. Od XV w. do 1869 prawa miejskie. Na pn.-zach. od wsi w dolinie Czarnej zespół pałacowy uwieczniony przez S. Żeromskiego w Popiołach jako Grudus. Początkowo owalny zameczek gotycki Kurozwęckich (2 poł. XIV w.), rozbudowany dla rodziny Sołtyków w XV-XVII w. i około 1770 w stylu klasycystycznym, z dziedzińcem arkadowym. Po bokach podjazdu 2 pawilony barok.-klasycyst., park krajobrazowy z XVII-XIX w., ze starą aleja lipową.


Kurozwęki


sobota, 16 lipca 2022

BRUSY

 Brusy położone są w Borach Tucholskich na południowych Kaszubach. Duża uprzemysłowiona wieś kaszubska. Nazwa miejscowości pochodzi od słowa brus – kamień młyński. Okazały kościół z 2 poł. XIX w. Na cmentarzu grób wybitnego poety kaszubskiego Jana Karnowskiego. Dom kultury jego imienia. W 1934 r. w Brusach urodził się Józef Chełmowski najsłynniejszy kaszubski artysta ludowy, rzeźbiarz i malarz. Przez lata działalności artystycznej stworzył w swoim domostwie wyjątkowe muzeum prywatne, izbę regionalną i skansen pszczelarski. 


Brusy

 

piątek, 8 lipca 2022

OLESNO

 Miasto na pograniczu Równiny Opolskiej i Progu Woźnickiego, nad Stobrawą (prawy dopływ Odry), otoczone Borami Stobrawskimi. Prawa miejskie prawdopodobnie już 1275. Ludność utrzymywała się głownie z handlu; przez długi czas ośrodek polskości. Gotycki kościół Św. Michała z 2 poł. XIV w., wieża z XIX w., wnętrze przekształcone w stylu barok.; drewniany kościół odpustowy Św. Anny 1518, z dobudowaną częścią centralną na planie gwiazdy (XVII w.) i zakrystią z pocz. XVIII w.; brama wjazdowa z XVIII w.; ratusz z 1 poł. XIX w.; zabytkowe domy z XVIII i XIX w. Muzeum im. J.N. Jaronia, zbiory historyczne, archeologiczne i etnograficzne (kultura i sztuka ludności Olesna i okolic).

Olesno

Rynek


czwartek, 23 czerwca 2022

LUBOSTROŃ

 Lubostroń, wieś na południe od Bydgoszczy, na Pojezierzu Gnieźnieńskim, nad Notecią. Klasycystyczny pałac Skórzewskich z 1795-1800 z płaskorzeźbami o tematyce historycznej, centralny z rotundową salą kopułową, stiukowy i malarski wystrój wnętrz z pocz. XIX w., klasycystyczny; oficyna (tzw. stary pałac) z końca XVIII w. oraz stajnia i wozownia z pocz. XIX w. Rozległy park krajobrazowy z ok. 1800; zabudowania folwarczne z poł. XIX w., m. in. spichlerz neogotycki. W parku wiele zabytkowych drzew. Nad Notecią przystań, kąpielisko i kemping.

 

Lubostroń

 

wtorek, 7 czerwca 2022

KĄTY WROCŁAWSKIE

 Miasto w zachodniej części Równiny Wrocławskiej, nad Bystrzycą (l. dopływ Odry), w pobliżu autostrady. Kąty Wrocławskie założone 1298; były wówczas w posiadaniu księstwa wrocławskiego. Herb miasta przedstawia na czerwonej tarczy dwa wspięte srebrne lwy ze złotymi koronami na głowach. Warto zobaczyć: późnogotycki kościół halowy Św. Piotra i Pawła (XV/XVI w.); kościół ewangelicki (1834-36); pozostałości obwarowań miejskich (XIV-XVI w.); ratusz z końca XIX w. z wieżą (1613).


Kąty Wrocławskie

  

Pocztówka od Tomasza z UK:)

sobota, 28 maja 2022

MŁAWA

 Stolica ziemi zawkrzeńskiej

Mława, nazwę swą wywodzi zapewne od gliniastej gleby, którą niegdyś zwano muławą. Natomiast legenda podaje, że nazwę miastu nadała Mława, żona jednego ze zdunów czeskich, którzy przywędrowali przed wiekami w te okolice, zwabieni dużą ilością surowca - gliny. Mławianie dołożyli starań, by przejeżdżający zechcieli choć na chwilę się tu zatrzymać. Obok zabytków wokół rynku - przebudowany kościół XV-wieczny, ratusz z końca XVIII w., domy, jeden z XVIII w., inne secesyjne z przełomu XIX i XX w. - wyrosły bloki osiedla mieszkaniowego, dom kultury z Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej (1963 r.) wybudowany przez społeczników rozmiłowanych w swoim mieście. Mława znana już w 2 poł. XIV w., została miastem w 1429 r., a w 1840 miastem powiatowym. Do rozwoju miasta przyczyniło się uruchomienie połączenia kolejowego z Warszawą w 2 poł XIX w.


Mława

Fragment Rynku [1974]


Osobny rozdział w dziejach miasta stanowi bohaterska obrona "pozycji mławskiej" w pierwszych dniach II wojny światowej. Na zbudowany tuż przed wojną system obrony złożony z 45 bunkrów, zwany później "polską linią Maginota", skierowane zostały pancerne armie nieprzyjaciela. "Żelazna dywizja" dowodzona przez płk. Wilhelma Lawicza odpierała ataki Niemców przez 80 godzin. Dziś w pobliżu Mławy istnieje Muzeum Żołnierzy Września, odsłonięte w 1964 r. w 25 rocznicę bitwy. Miasto wyzwolone 19.I.1945 r. zaczęło się po wojnie intensywnie rozwijać, stając się ośrodkiem przemysłowym i kulturalnym.




sobota, 21 maja 2022

DĘBNO

 Miasto na Równinie Gorzowskiej, nad Kosą (prawy dopływ Myśli). Pierwsza wzmianka z 1261; prawa miejskie 1562; w XVI w. napływ tkaczy z Holandii. Herb miasta pokazuje pionowo stojącego złotego lwa na czerwonej tarczy. Tarczę herbową Dębna wieńczy korona (stylizowane mury miejskie z wrotami i okienkami). Zabytkowa sieć ulic, fragmenty fosy. Kościół Św. Ap. Piotra i Pawła wzniesiono w latach 1852-1857 na miejscu XIII - wiecznej świątyni. Jest to świątynia 3-nawowa, monumentalna, z wysoką wieżą od strony wschodniej, apsyda od strony zachodniej i ciągi kaplic od strony południowej; zbudowana z cegły czerwonej i klinkierowej.

 

Dębno
 
DĘBNO - ul. Armii Krajowej; skwer przy ul. Mickiewicza; USC; budynek przedszkola; kościół Św. Ap. Piotra i Pawła.

sobota, 14 maja 2022

WOLA OKRZEJSKA

 Wieś na Wysoczyźnie Żelechowskiej, u źródeł Okrzejki (prawy dopływ Wisły), 35 km na pd.-zach. od Łukowa; dojazd PKP (3 km do stacji kolejowej Okrzeja) i PKS. Dworek z 1 poł. XIX w. - miejsce urodzenia Henryka Sienkiewicza, muzeum poświęcone jego pamięci; park krajobrazowy z XIX w.

 

Wola Okrzejska
 
siedziba Muzeum Henryka Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej, 2016
 

Antoni Cybulski (1940-2016) współtwórca i wieloletni dyrektor Muzeum Henryka Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej. Inicjator ustawienia popiersia Sienkiewicza na kopcu w Okrzei oraz tablicy upamiętniającej chrzest pisarza w kościele ufundowanym przez jego prababkę. Organizator Ogólnopolskich Zlotów Szkół Sienkiewiczowskich w całym kraju.

 Mottem życiowym Antoniego Cybulskiego były słowa Henryka Sienkiewicza: "Nie ma przeszkód na świecie, których by wytrwałością i odpowiednimi środkami nie można przezwyciężyć".

sobota, 7 maja 2022

KOLBUSZOWA

 Miasto nad Przyrwą (l. dopływ Łęgu). Prawa miejskie 1690 jako prywatne miasto Lubomirskich (okres największego rozkwitu rzemiosła i handlu). W XVIII/XIX w. Kolbuszowa słynęła z wyrobu mebli artystycznych; od 1867 miasto powiatowe. Zabytki: kościół z XVIII-XIX w.; klasycystyczna synagoga (koniec XVIII w.) - ob. Muzeum Regionalne (zbiory archeologiczne i etnograficzne); d. zajazd z 1 poł. XIX w.; rządcówka z 1 poł. XIX w.; 3 oficyny dworskie z XVIII, XIX w.; dawna studnia miejska w Rynku. Największą atrakcją turystyczną jest skansen Muzeum Kultury Ludowej. Na obszarze 30 ha zgromadzono 77 obiektów architektury Lasowiaków i Rzeszowiaków z XIX i XX w. To jedno z największych i najciekawszych muzeów na wolnym powietrzu w Polsce.


Kolbuszowa
 

Kolbuszowa z lotu ptaka