WĘGRÓW

 Zwierciadło Twardowskiego. "Pierwszy legendarny zdobywca Księżyca", pozostawił po sobie pamiątkę w barokowym kościele św. Piotra i Pawła w Węgrowie. Jest to słynne zwierciadło, sporządzone ze stopu antymonu, bizmutu i miedzi, umieszczone w ramie (XVIII w.) z łacińskim napisem: "W tym zwierciadle Twardowski pokazywał czarnoksięskie sztuczki, ale godził je z czcią boską". Za jego pomocą pan Twardowski wywołał dla króla Zygmunta Augusta ducha jego ukochanej zmarłej żony, Barbary Radziwiłłówny. Obraz widoczny jest w lustrze tylko z odległości 6 m.

Pomnik poświęcony ofiarom hitleryzmu. Późnogotycki kościół farny z XVI w. przebudowany w XVIII w. Zespół Szkół Zawodowych. Osiedle mieszkaniowe. [1977]

Węgrów ma wiele interesujących zabytków, wśród których wyróżnia się barokowy "Dom Gdański" z XVIII w., oraz tzw. "Dom Lipki" z XVII w., a także kaplica drewniana na cmentarzu ewangelickim 1679 r. W rynku kosciół późnogotycki, gruntownie przebudowany w stylu barokowym. Miasto rozwinęło się z osady targowej, założonej przy traktach na Litwę i na Ruś. W 1441 książe mazowiecki Bolesław IV nadał prawa miejskie. W połowie XVI w. był bardzo znanym w Polsce ośrodkiem reformacji (zbór kalwiński i ariański, drukarnia, szkoła oraz szpital). Obecnie regionalny osrodek chałupnictwa wykonujący firanki, kilimy, dywany i swetry.

KARGOWA

 Miasto zachodniego pogranicza Wielkopolski na prawym brzegu Obrzycy (prawy dopływ Odry), przy drodze Poznań - Zielona Góra. W roku 1661 król Jan Kazimierz nadał Kargowej pełne prawa miejskie. W XVII-XIX w. znane miejsce targów bydła oraz ośrodek sukiennictwa. Zachowane rozplanowanie lokacyjne, założone na rzucie trójkąta. Zabudowa rynku i przyległych ulic pochodzi z I poł. XIX w. Liczne domy, przeważnie o konstrukcji szkieletowej.

Zabytki: Po środku Rynku ratusz z 1856 r., piętrowy, na planie kwadratu z wewnętrznym dziedzińcem. Kościół parafialny o architekturze nawiązującej do gotyku. Po północno-wschodniej stronie centrum zespół pałacowy z barokowym pałacem z 1 poł. XVIII w. Na wschód od pałacu, barokowe założenie parkowe z lat 1731-1733. W parku występuje około 30 odmian drzew, w tym rozłożysty buk w wieku ok. 250 lat. W okolicy lasy, jeziora z terenami rekreacyjnymi i doskonałymi warunkami do świątecznego wypoczynku. Nad j. Liny ośrodek wypoczynkowy, plaża, przystań wodna.

SKARŻYSKO-KAMIENNA

Miasto powiatowe w szerokiej dolinie rzeki Kamiennej, przy ujściu Kamionki. Największy na Kieleccyźnie węzeł komunikacyjny. Prawa miejskie 1922. Miasto znalazło się wówczas w obrębie Centralnego Okręgu Przemysłowego. Skarżysko-Kamienna jest jedną z baz wypadowych w Góry Świętokrzyskie. W Rejowie grobla i staw oraz komora turbiny, pozostałości d. huty. Obecnie ośrodek sportów wodnych i wypoczynku. Nad zbiornikiem pomnik powstańców 1863. Społeczne Muzeum Miejskie im. Partyzantów Ziemi Kieleckiej.

Ulica Cypriana Norwida. Park. Widok od strony ulicy Ekonomii. Bloki mieszkalne przy alei Tysiąclecia. [1972]

W okolicy Grzybowa Góra, gdzie odkryto najstarsze w Europie kopalnie hematytu, używane do wyrobu barwników. We wsi Skarżysko Kościelne ostatnie dni życia spędził wybitny polski poeta Leopold Staff (1878-1957).

BISKUPIEC

 Miasto powiatowe położone na Pojezierzu Mrągowskim, nad rzeką Drymer i jez. Kraksy. Pierwsze wzmianki 1389 o istnieniu tu zamku jako strażnicy przeciwko Litwinom. Prawa miejskie 1395; własność biskupów warmińskich. Przy pl. Kościelnym kościół parafialny 1580. Przy ul. Warszawskiej kościół ewangelicki, bazylikowy 1846. Zachowały się domy z XIX w. Z Biskupca pochodził Ignacy Pietraszewski, wybitny orientalista polski XIX w. Nad jez. Kraksy ośrodek turystyczno-wypoczynkowy. W odległości 8 km na północ od Biskupca rezerwat bukowy nad J. Stryjewskim.

WOJEWÓDZTWO MIEJSKIE KRAKOWSKIE

 Powierzchnia 3254 km² , 10 miast, 47 gmin.  Rejon przemysłowo-rolniczy, specjalność hutnictwo. Największy w Polsce producent stali - Huta im. Lenina. Kraków - miasto reprezentujące unikalne walory historyczno-kulturalne, również centrum nauki.

Stare Miasto zachowało średniowieczny plan, którego centrum jest Rynek Główny, jeden z największych w Europie. Od wieków miejsce uroczystości o charakterze ogólnonarodowym. Na środku Sukiennice - gotyckie kramy. Mieści się w nich Galeria Sztuki Polskiej (malarstwo i rzeźba). We wsch. części Rynku pomnik Adama Mickiewicza. Wawel - wzgórze wapienne nad Wisłą z zespołem budowli zamku królewskiego i katedry metropolitarnej. Pomnik historii i kultury Polski. Nowa Huta, dzielnica administracyjna we wsch. cz. Krakowa. Znajduje się tu wielki kombinat metalurgiczny. Dzielnica posiada wszelkie urządzenia socjalne, usługowe i kulturalne, m. in. teatr. W 1973 odsłonięto pomnik Lenina, autorem jego jest M. Konieczny, twórca pomnika Bohaterów Warszawy.

Na zdjęciach: Kraków - Rynek Główny, Zamek Krolewski na Wawelu. Nowa Huta - Pomnik W.I. Lenina. Tyniec - opactwo benedyktynów /XI w./. Wieliczka - zabytkowa kopalnia soli. Zespół Pieśni i Tańca "Krakowiacy". /Krajowa Agencja Wydawnicza 1979/

Tyniec, dawna wieś, od 1973 dzielnica w zach. części Krakowa. Na stromej skale wapiennej wznosi się ok. 40 m ponad Wisłą zespół opactwa Benedyktynów. Kościół gotycki z 1 poł. XV w. zbudowany na miejscu romańskiego. Klasztor romański przeb. XV w. Obwarowania z pocz. XVII w. U stóp opactwa ogród ze śladami założenia geometrycznego opadający tarasami, otoczony murem kamiennym z rokokową bramką.

Wieliczka Historyczna stolica polskiej soli. Miasto słynne z kopalni soli czynnej od XIII w. i unikalnego Muzeum Żup Krakowskich mieszczącego się w zabytkowych komorach eksploatacyjnych kopalni. Mieści się tu także sanatorium przeciwalergiczne. Uzdrowisko, miejscowość odwiedzana przez liczne rzesze turystów.

CHODZIEŻ

 Miasto między jeziorami: Chodzieskim (Miejskim), Strzeleckim i Karczewnikiem, w malowniczej okolicy wśród lesistych wzgórz moreny czołowej. Ośrodek turystyczno-wypoczynkowy. Wieś wzmiankowana 1404. Na terenie wsi, obok zamku założono miasto 1434. Przy ul. Kościuszki i Wojska Polskiego domy drewniane konstrukcji szkieletowej i murowane barokowe, koniec XVIII i początek XIX w. Lamusy tkackie, drewniane z końca XVIII w. Ładny ciąg domów szczytowych tkaczy w Al. Kościuszki XVIII/XIX w. 

Kościół gotycki z 1482, wyposażenie wnętrza późnobarokowe; dzwonnica późnoklasycystyczna z XIX w.; pozostałości póżnogotyckich murów zamku  z XV/XVI w. W Domu Kultury Izba Muzealna. Wokół miasta malownicze tereny, tzw. "Szwajcaria Chodzieska".

KUTNO

Miasto nad Ochnią (l. dopływ Bzury). Miasto założone w XV w., prawa miejskie przed 1432. Wielki rozwój dopiero w wieku XIX, po wybudowaniu linii kolejowej. Jeden z największych w Polsce węzłów kolejowych. Ośrodek wypoczynkowy z basenem kąpielowym i przystanią kajakową.

Zabytki: zespół pałacowy barokowo-klasycystyczny (pałac i dwa pawilony) z końca XVIII w. w parku krajobrazowym im. Wiosny Ludów; klasycystyczna kaplica z 1 poł. XIX w.; domy z XVIII i XIX w.; biblioteka miejska z ok. poł. XIX w.; d. stacja pocztowa z XVIII i XIX w.; d. koszary (koniec XVIII i XIX w.); neogotycki kościół Św. Wawrzyńca z 1883; w Rynku ratusz z 1 poł. XIX w. 

W czasie II wojny światowej w rejonie Kutno-Łowicz -Sochaczew toczyła się 9-20 IX 1939 największa bitwa w kampanii wrześniowej, tzw. bitwa nad Bzurą. W neorenesansowym mauzoleum rodziny Rządkowskich i Mniewskich Muzeum Bitwy nad Bzurą.

Bitwa nad Bzurą; gen. Tadeusz Kutrzeba -  45 rocznica Wojny Obronnej - Znaczek wydany w 1984

Pocztówkę otrzymałem od Przemka z bloga Gwidonem przez Polskę...

OSTRÓW MAZOWIECKA

 Miejsce okazywania czyli okazanie gotowości wojennej szlachty i jej rynsztunku, znajdowało się w OSTROWI MAZOWIECKIEJ. Tu popisywała się umiejętnościami wojennymi szlachta ziemi nurskiej. Położona na Międzyrzeczu Łomżyńskim, na wschodnim krańcu Puszczy Białej OSTRÓW MAZOWIECKA, otrzymała prawa miejskie od księcia Bolesława IV w 1434 r. Dwór myśliwski książat mazowieckich i osada targowa. W XVI w. było to już znaczne miasto, które podupadło po "potopie" szwedzkim. Miasto powiatowe o charakterze rolniczym. 

Ratusz. Osiedle mieszkaniowe. Ulica Generała Karola Świerczewskiego. [1972]

Ratusz 1927, nawiązujący stylem do pałaców barokowych. Neogotycki kościół parafialny z 1885-93; drewniana kaplica cmentarna św. Zofii z ok. 1830. W parku znajduje sie pomnik partyzanta II wojny światowej, a przy szosie warszawskiej krzyże poświęcone powstańcom 1863 r.

BESKID NISKI

Łosie Wieś letniskowa nad Ropą, istniejąca już w 1359 r. Dawniej znana z wyrobu smarowidła do wozów zwanego mazią, wyrabianego  z ropy naftowej. Wieś duża i gospodarna - rozwija się jako miejscowość turystyczno-wypoczynkowa. We wsi zabytkowy kościół drewniany z XIX w.

Krempna Wieś letniskowa, siedziba gminy w dolinie Wisłoki, założona w XVI w. Rozwija się jako wieś turystyczno-wypoczynkowa. Zabytkowa cerkiew drewniana z XVII w. i stare chaty z XIX w.

Diabli Kamień Grupa skał na zboczu Góry Kosma koło Folusza. Wśród lasu wznoszą się dziwacznie ukształtowane olbrzymie bloki skalne, najwiekszy ma około 10 m wysokości. Skały zbudowane są z gruboziarnistego piaskowca magurskiego, poprzedzielane są głębokimi szczelinami, a w ich otoczeniu leżą porozrzucane głazy i kamienne płyty.

Przełom Ropy pod Łosiem. Pawilon gastronomiczny w Krempnej. Skała Diabli Kamień koło Folusza. Widok z Magury Małastowskiej. Ruiny zamku w Odrzykoniu. Rezerwat skalny Prządki.

Magura Małastowska Długi ponad 16 km grzbiet górski zwany potocznie Magurą, posiadający kilka kulminacji wysokości i liczne odgałęzienia z szeregiem wyniosłości. niemal całe pasmo Magury pokrywają stare lasy i dzikie młodniki, którymi zarosły istniejące tu dawniej polany i pastwiska. Widoczność ze szczytu jest znacznie ograniczona. Poniżej szczytu cmentarze z I wojny światowej.

Odrzykoń Wieś nad Wisłokiem, sięgająca początkami XIV w. Zwraca tu uwagę okazały dom kultury. Na terenie wsi zabytkowy kościół z 1887 r. oraz ruiny średniowiecznego zamku Kamieniec.

Prządki Rezerwat przyrody nieożywionej na wzgórzu 522 m na pn. od Krosna. Obejmuje grupę skał tzw. ostańców, fantastycznie ukształtowanych, zbudowanych z potężnych bloków gruboziarnistego piaskowca. Nazwa skał pochodzi od jednej z legend, która powiada, że są tu panny (prządki) zaklęte w kamień za popełnione przewinienia.

JĘDRZEJÓW

 Miasto na Płaskowyżu Jędrzejowskim, główny ośrodek Niecki Nidziańskiej. Centrum regionu uprawy tytoniu, sadownictwo, pszczelarstwo. Siedziba grupy literackiej "Ponidzie". W XII w. osada targowa, prawa miejskie 1271. Na północny zachód od Jędrzejowa tonące w zieleni opactwo cysterskie i park z 250-letnimi grabami. W Rynku stare domy XVII-XVIII w. ze sklepionymi pomieszczeniami i piwnicami.

 
Osobliwością miasta jest Muzeum im. Przypkowskich, Rynek 7, zawierające gnomoniczne zbiory i bibliotekę Przypkowskich (przekazane w 1962 r. na własność państwa). Podstawową kolekcją gnomoniczną jest zbiór zegarów słonecznych, jeden z trzech największych na świecie, liczący ponad 500 zegarów od XV w. do XX w. Powstały tu również działy: bibliofilstwa i ekslibrisu, dział gastronomiczny oraz regionalny. Biblioteka astronomiczno-gnomoniczna z pierwodrukami dziel Kopernika, Keplera, Galileusza. W domu nr 8 zabytkowa apteka z ogrodem ziół lekarskich i lapidarium kamiennych zegarów słonecznych.